Kruszców renesans
Od początku roku obserwujemy imponujące wzrosty cen metali szlachetnych. Złoto podrożało już o blisko 33%, kilkukrotnie bijąc w tym czasie rekordy wszech czasów i przekraczając w październiku granicę 2700 USD za uncję. Srebro natomiast jest o krok od przebicia strefy oporu na poziomie 35 USD za uncję. Od początku 2024 roku jego kurs wzrósł o ponad 41%. Ostatni taki rajd kruszców miał miejsce w 2020 roku, kiedy ceny złota poszybowały w górę o ponad 25%, a ceny srebra o ponad 47%.
Korelacja i zmienność cen
Na pierwszy rzut oka ceny srebra i złota są ze sobą dodatnio skorelowane. Na wykresie 1 widać, że historycznie, gdy cena złota rosła, to zazwyczaj rosła również cena srebra i na odwrót.
Poziom korelacji, czyli jak silna jest to zależność, można zweryfikować za pomocą współczynnika korelacji liniowej opracowanego przez Karla Pearsona. W przypadku cen złota i srebra w okresie od 2015 roku do końca września 2024 roku współczynnik Pearsona wynosi 0,9, co oznacza silną dodatnią korelację.
Wykres 1. Ceny złota i srebra 2015-2024

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych ze stooq.pl; dane dla 2024 roku dotyczą pierwszych 3 kwartałów
Tak silna zależność nie ma miejsca w przypadku innych metali szlachetnych. Współczynnik Pearsona obliczony dla złota i platyny to zaledwie 0,06, a dla złota i palladu -0,64. Funkcjonujące w przeszłości systemy oparte na parytecie złota i srebra głęboko zakorzeniły w świadomości inwestorów powiązanie między ich cenami. Oba metale przez setki lat były synonimem bogactwa, stosowano je do przechowywania wartości oraz jako środek płatniczy. Obecnie pełnią rolę aktywów zabezpieczających i popyt na nie, a więc i cena, wzrastają w okresach niepewności ekonomicznej i politycznej. Zarówno złoto jak i srebro są wrażliwe na zmiany stóp procentowych i polityki banków centralnych. Kiedy stopy procentowe spadają i alternatywne inwestycje stają mnie mniej atrakcyjne, metale szlachetne zyskują. Zmiany kosztów produkcji, takie jak ceny energii, sprzętu górniczego czy koszty pracy, również wpływają podobnie na ceny obu metali. Złoto i srebro są wydobywane w podobnych warunkach geologicznych, a czasem nawet pochodzą z tych samych kopalni.
Nie oznacza to jednak, że oba omawiane surowce reagują tak samo intensywnie na zmiany rynkowe i wydarzenia na arenie międzynarodowej. Miarą wrażliwości ceny w czasie jest współczynnik zmienności określany za pomocą odchylenia standardowego od średniej. We wszystkich badanych latach współczynnik ten był niższy dla złota niż dla srebra (tabela 1).
Tabela 1. Zmienność cen złota i srebra w latach 2015-2024

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych ze stooq.pl; dane dla 2024 roku dotyczą pierwszych 3 kwartałów
Największą, dwucyfrową, zmienność cen srebra zaobserwowano w latach: 2016 (wybory w USA, Brexit), 2020 (pandemia Covid-19), 2022 (atak Rosji na Ukrainę) oraz
2024 (wybory w USA, zaostrzenie konfliktu na Bliskim Wschodzie).
Ceny złota również charakteryzowały się w tych okresach większą niż zwykle zmiennością, jednak reagowały mniej gwałtownie niż kurs srebra. Oznacza to, że srebro rośnie i spada szybciej niż złoto. Cena złota jest stabilniejsza i mniej wrażliwa na zmiany sytuacji na rynkach, co sprawia, że jest ono postrzegane jako „bezpieczna przystań” przed problemami geopolitycznymi i makroekonomicznymi. Dodatkowo, po 2020 roku zmienność cen srebra w stosunku do stabilniejszego rynku złota wyraźnie się zwiększyła. Srebro jest w coraz większym zakresie wykorzystywane w przemyśle (sektor fotowoltaiczny, technologia 5G, elektronika samochodowa) i to zwiększa jego wrażliwość na zawirowania rynkowe. Większa zmienność może być szczególnie interesująca dla inwestorów spekulacyjnych, którzy szukają aktywów o większych wahaniach cen. Tak się stało w 2021 roku, gdy wzrost zainteresowania srebrem jako aktywem spekulacyjnym (tzw. short squeeze na srebrze), dodatkowo zdestabilizował rynek.
Srebro czy złoto?
Gold-silver ratio, czyli stosunek ceny złota do ceny srebra, jest ważnym wskaźnikiem sentymentu inwestorów i wspiera podejmowanie decyzji inwestycyjnych. Wskaźnik ten informuje o tym, za ile uncji srebra można kupić jedną uncję złota. Gdy popyt na złoto jest wyższy, gold-silver ratio wzrasta, a gdy np. produkcja przemysłowa rośnie i wzrasta zapotrzebowanie na srebro, to wartość wskaźnika spada.
Wykres 2. Gold-silver ratio 2015-2024

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych ze stooq.pl; dane dla 2024 roku dotyczą pierwszych 3 kwartałów
Analiza historycznych wartości gold-silver ratio (wykres 2) pokazuje, że popyt na złoto rośnie w czasach niepewności gospodarczej, takich jak recesja, konflikty zbrojne, istotne zmiany w przemyśle lub polityce pieniężnej. Inwestorzy szukają wtedy bezpiecznej przystani przed problemami geopolitycznymi i makroekonomicznymi, a złoto staje się droższe w stosunku do srebra.
Gold-silver ratio od kilku lat pozostaje relatywnie stabilny z powodu równoważących się trendów popytu i podaży oraz podobnych reakcji obu metali na kluczowe czynniki makroekonomiczne. Popyt na srebro jest napędzany rosnącymi inwestycjami w fotowoltaikę, elektronikę i technologie ekologiczne. Jednocześnie obawy o inflację i niestabilność gospodarczą, utrzymują duży popyt inwestycyjny na złoto.
Perspektywy
W raporcie Gold’s long-term expected return, opublikowanym w październiku 2024 roku przez World Gold Council, na podstawie analizy danych z lat 1971-2023 dowiedziono, że długoterminowy wzrost gospodarczy jest głównym czynnikiem wpływającym na ceny złota. Jeśli nominalne PKB wzrasta o 1%, to ceny złota wzrastają o 2,8%. Jego wpływ jest natomiast łagodzony przez substytucyjny efekt globalnego portfela. Wzrost kapitalizacji globalnych rynków akcji i obligacji o 1% wiąże się ze spadkiem cen złota o około 1%. Inwestycje w inne klasy aktywów zmniejszają popyt na złoto, ponieważ gdy rośnie atrakcyjność akcji i obligacji, złoto staje się mniej pożądane jako aktywo. Inwestorzy postrzegają to jako konkurencyjne formy lokowania oszczędności.
Korzystając z zewnętrznych prognoz wzrostu PKB i globalnych portfeli inwestycyjnych, opublikowany model prognozuje w ciągu kolejnych 15 lat roczny wzrost wartości złota o 5,2%. Niektórzy analitycy idą o krok dalej i przewidują, że już w 2025 roku złoto może przekroczyć granicę 3000 USD za uncję.
Prognozy dla srebra są trudniejsze do przewidzenia z powodu jego rosnącego zastosowania przemysłowego, co powoduje, że ceny są bardziej wrażliwe na trendy technologiczne i zmiany popytu w sektorze przemysłowym. Specjaliści z The Silver Institute w kwietniowym raporcie Silver Survey 2024 przewidują, że, o ile geopolityka i spory handlowe nie zakłócą trendu, powinien nastąpić dalszy wzrost zapotrzebowania na srebro w przemyśle, szczególnie ze strony nowoczesnych technologii. Przez ostatnie 3 lata popyt na srebro przewyższał podaż i nic nie wskazuje na możliwość odwrócenia trendu. Przewiduje się, że strona podażowa nie będzie w stanie dostarczać tak dużych ilości srebra, co wcześniej czy później musi doprowadzić do wzrostu cen.
Specjaliści zgodnie oceniają perspektywy dla rynku srebra i złota zarówno w średnim, jak i długim okresie jako obiecujące.
Źródła:
- Historyczne kursy złota https://stooq.pl/q/?s=xauusd
- Historyczne kursy srebra https://stooq.pl/q/?s=xagusd
- World Silver Survey 2024, The Silver Institute https://www.silverinstitute.org/wp-content/uploads/2024/04/World-Silver-Survey-2024.pdf
- Gold’s long-term expected return, World Gold Council https://www.gold.org/goldhub/research/golds-long-term-expected-return